Κάθε καλοκαίρι βλέπω περιστατικά θερμοπληξίας που θα μπορούσαν να αποφευχθούν. Όχι επειδή οι ιδιοκτήτες δεν νοιάζονται, αλλά επειδή δεν ήξεραν τι να προσέξουν, και όταν το κατάλαβαν, ήταν αργά.
γράφει η Παρασκευή Πιλίδη, κτηνίατρος
Ο σκύλος δεν ιδρώνει. Αυτό, από μόνο του, τον κάνει πολύ πιο ευάλωτο στη ζέστη από εμάς. Και τα πρώτα σημάδια της θερμοπληξίας δεν είναι πάντα δραματικά, γεγονός που κάνει την κατάσταση ακόμη πιο επικίνδυνη.
Πώς ρυθμίζει τη θερμοκρασία του ο σκύλος
Ο κύριος μηχανισμός ψύξης του σκύλου είναι το λαχάνιασμα. Μέσω της γρήγορης αναπνοής από το στόμα εξατμίζεται υγρό από τη γλώσσα και τους βλεννογόνους, αποβάλλοντας θερμότητα. Ο σκύλος ιδρώνει μόνο από τα πέλματά του, μια πολύ μικρή επιφάνεια, γι’ αυτό σε υψηλές θερμοκρασίες και υγρασία ο μηχανισμός αυτός δεν επαρκεί.
Η φυσιολογική θερμοκρασία σώματος φτάνει έως τους 39,2°C. Στους 40-41°C εμφανίζεται θερμική καταπόνηση, ενώ στους 41-42°C αρχίζει η βλάβη σε ζωτικά όργανα, όπως ο εγκέφαλος, οι νεφροί και το ήπαρ. Πάνω από τους 42-43°C η κατάσταση γίνεται απειλητική για τη ζωή και μπορεί να αφήσει μόνιμες βλάβες.
Ποιοι σκύλοι κινδυνεύουν περισσότερο
Δεν διατρέχουν όλοι οι σκύλοι τον ίδιο κίνδυνο. Πιο ευάλωτες είναι οι βραχυκεφαλικές φυλές, όπως Bulldog, Pug, Shih Tzu και French Bulldog, καθώς η ανατομία τους δυσκολεύει ήδη την αναπνοή.
Αυξημένο κίνδυνο αντιμετωπίζουν επίσης οι σκύλοι με πυκνό τρίχωμα, οι παχύσαρκοι, τα κουτάβια, τα ηλικιωμένα ζώα, όσοι πάσχουν από καρδιολογικά ή αναπνευστικά προβλήματα, αλλά και όσα ζώα δεν έχουν ακόμη εγκλιματιστεί στις πρώτες υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού.
Τα σημάδια: από τα πρώτα μέχρι τα κρίσιμα
Τα πρώτα συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονο και γρήγορο λαχάνιασμα, υπερβολική και παχύρρευστη σιελόρροια, έντονα κόκκινα ούλα και γλώσσα, αδυναμία, αυξημένο καρδιακό ρυθμό, ξηρή μύτη και σημάδια αφυδάτωσης. Σε αυτό το στάδιο απαιτείται άμεση δράση.
Αν η κατάσταση επιδεινωθεί, μπορεί να εμφανιστούν εμετός ή διάρροια (ακόμη και με αίμα), μυϊκές συσπάσεις, αστάθεια, αποπροσανατολισμός, κυανωτικοί βλεννογόνοι, σπασμοί ή απώλεια συνείδησης. Πρόκειται για επείγουσα κατάσταση που απαιτεί άμεση κτηνιατρική παρέμβαση.
Τι κάνετε αμέσως: Wet, then vet
Ο βασικός κανόνας είναι «δροσίστε πρώτα, κτηνίατρος μετά». Σταματήστε αμέσως κάθε δραστηριότητα και μεταφέρετε τον σκύλο σε σκιερό ή δροσερό χώρο.
Ρίξτε δροσερό νερό στο σώμα του, δίνοντας έμφαση στον αυχένα, την κοιλιά και τους μηρούς, ενώ παράλληλα δημιουργήστε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ροή αέρα με ανεμιστήρα ή ανοιχτά παράθυρα. Αποφύγετε να καλύψετε το σώμα του με βρεγμένες πετσέτες, καθώς εγκλωβίζουν τη θερμότητα. Μπορείτε όμως να τοποθετήσετε μία βρεγμένη πετσέτα κάτω από το σώμα του, ανανεώνοντάς την συχνά.
Μόλις η θερμοκρασία αρχίσει να πέφτει, μεταφέρετε άμεσα τον σκύλο στον κτηνίατρο, κατά προτίμηση με κλιματισμό στο όχημα, ενημερώνοντας τηλεφωνικά την κλινική πριν φτάσετε. Ακόμη κι αν φαίνεται να έχει αναρρώσει, η εξέταση είναι απαραίτητη, καθώς οι εσωτερικές βλάβες δεν είναι πάντα εμφανείς.
Πρόληψη: οι κανόνες που σώζουν
Η θερμοπληξία είναι σχεδόν πάντα αποτρέψιμη. Οι βόλτες πρέπει να γίνονται νωρίς το πρωί ή αργά το βράδυ, αποφεύγοντας εντελώς τις ώρες έντονης ζέστης.
Το φρέσκο νερό πρέπει να είναι πάντα διαθέσιμο, ο χώρος ξεκούρασης να προσφέρει σκιά και η έντονη άσκηση να περιορίζεται τις πολύ ζεστές ημέρες. Δεν αφήνουμε ποτέ τον σκύλο μόνο του μέσα στο αυτοκίνητο, ακόμη και για λίγα λεπτά, ενώ πριν από κάθε βόλτα ελέγχουμε τη θερμοκρασία του οδοστρώματος, καθώς μπορεί να προκαλέσει σοβαρά εγκαύματα στα πέλματά του.
Ο σκύλος σας δεν μπορεί να σας πει ότι υπερθερμαίνεται. Μπορείτε όμως εσείς να μάθετε να αναγνωρίζετε τα σημάδια και να δράσετε έγκαιρα. Αν έχετε οποιαδήποτε αμφιβολία για το πώς αντέχει το κατοικίδιό σας τη ζέστη, ανάλογα με την ηλικία, τη φυλή ή την κατάσταση της υγείας του, συμβουλευτείτε τον κτηνίατρό σας.